Quo Vadis

Dwarslaesierevalidatie, quo vadis?

Door de opening van nieuwe klinische revalidatieafdelingen van beperkte omvang, zoals in Eindhoven, Tilburg en Zwolle is het aantal mogelijkheden voor klinische revalidatie in Nederland de laatste jaren sterk uitgebreid. Deze ontwikkeling zal nog verder gaan met de opening van afdelingen in Breda en Goes. Dit is een goede ontwikkeling die de revalidatiemogelijkheden dichter bij de patiënten brengt. Deze ontwikkeling heeft echter gevolgen voor de kwaliteit van de revalidatie van mensen met een weinig frequent voorkomende diagnose zoals bijvoorbeeld een dwarslaesie.

Globaal gaat het om 150 nieuwe traumatische dwarslaesies per jaar die de ziekenhuisfase overleven (van Asbeck, 2000) en een globaal even groot aantal patiënten met een dwarslaesie, veroorzaakt door een ontsteking, vasculaire stoornis of benigne tumor (Schönherr, 1996). Daarnaast wordt het aantal patiënten met een dwarslaesie door een maligniteit op 1770 per jaar geschat (Hacking, 1993). Deze aantallen patiënten met een dwarslaesie in Nederland zijn vrij stabiel.
De dwarslaesierevalidatie wordt steeds gecompliceerder. Het aantal behandelopties bijvoorbeeld voor blaas- en darmstoornissen inclusief incontinentie, seksuele stoornissen en spasticiteit alsmede het aantal verschillende hulpmiddelen als bedden en rolstoelen neemt toe.

Om goede resultaten in de dwarslaesierevalidatie te (blijven) bereiken is het nodig dat:
  • de expertise in het behandelteam op peil blijft,
  • het aantal dwarslaesiepatiënten op elk moment op de afdeling zo groot is dat deze patiënten zich aan elkaar kunnen spiegelen.
In het buitenland is dit gerealiseerd door 1 gespecialiseerde afdeling per:
  • 6.4 milj. inw. in Engeland
  • 3.6 milj. inw. Duitsland
  • 3.3 milj. inw. België
  • 2.6 milj. inw. Denemarken
In Nederland bestaat 1 gespecialiseerde afdeling per 1,8 milj. Inwoners, terwijl Nederland behoort tot de landen met een lage incidentie van dwarslaesies, klein is en een goede infrastructuur heeft.

Het Nederlands-Vlaams Dwarslaesie Genootschap (NVDG) probeert een structuur aan te brengen waarbij we formuleren wat gespecialiseerde afdelingen en wat algemene afdelingen zijn en we proberen tot overeenstemming te komen welke patiënten het beste waar gerevalideerd kunnen worden.
Daarom heeft het een kwaliteitsprofiel opgesteld waaraan een gespecialiseerde afdeling voor dwarslaesierevalidatie moet voldoen. De verwijzende collega's weten hierdoor wat men van een dergelijke afdeling mag verwachten en men kan de afdeling daarop aanspreken.

Wie kan nu het beste gerevalideerd worden op een gespecialiseerde afdeling en wie op een algemene afdeling?
Bij dit verwijsadvies, dat meestal door een revalidatiearts gegeven zal worden, moet het belang van de patiënt en niet dat van een afdeling voorop staan. Het NVDG is van mening dat dit belang doorgaans het best gediend is met een verwijzing naar een gespecialiseerde afdeling tenzij er specifieke somatische, psychische of sociale factoren zijn waardoor verwijzing naar een algemene afdeling de voorkeur verdient.
Het NVDG wil graag met verwijzende collega's en collega's van genoemde algemene afdelingen in discussie blijven of komen wanneer er problemen over deze verwijzingen ontstaan.
  • Coloplast
  • Wellspect HealthCare
  • Medtronic
  • Hollister
  • Bioness